Özgür Özel, İçişleri Bakanlığı’na yapılacak resmi dilekçe tesliminin ardından Hacı Bayram-ı Veli Camisi’nde cuma namazı kılacak. Özel’in yeni siyasi hareketin ilk gününde bu camiyi tercih etmesi, Mustafa Kemal Atatürk’ün 23 Nisan 1920’de Birinci Meclis çalışmalarına başlamadan önce aynı camide kıldığı cuma namazına tarihsel bir referans taşıyor.
KURULUŞ İÇİN TARİHİ ADRES: ATATÜRK’ÜN DİREKTİFİYLE AÇILAN ANADOLU KULÜBÜ
Cuma namazının ardından “Yeni Parti” Kurucular Kurulu, saat 14.00’te Özgür Özel başkanlığında Anadolu Kulübü’nde bir araya gelecek. Kurul, bu ilk toplantıda genel başkan ve parti organlarını belirleyecek, ardından da Meclis yönetimini seçecek. Yeni Parti’nin doğum yeri olarak Anadolu Kulübü’nün seçilmesi, kulübün tarihi köklerine ve devlet geleneğindeki yerine işaret ediyor.
Resmi kayıtlara ve kulübün kuruluş tüzüğüne göre Anadolu Kulübü; Cumhuriyetin ilanından sonra başkent Ankara’nın çağdaş uygarlık düzeyine ulaşması ve başkentte oturan Türk ve yabancı üyelerin (diplomatların) buluşup görüşmesi amacıyla, 31 Ekim 1926’da doğrudan Mustafa Kemal Atatürk’ün direktifiyle kuruldu.
Kulübün adı da bizzat Atatürk tarafından belirlendi. Atatürk’ün söylevlerinde “Bütün Türkiye” ve “30 Ağustos Zaferi (Anadolu Zaferi)” anlamlarında kullandığı “Anadolu” kelimesi, bu kuruma ismini verdi. Kulübün 1 Kasım 1926’da yapılan ilk toplantısına Başbakan İsmet İnönü başkanlık etti. Kurucular Kurulu’nda Kılıç Ali, Falih Rıfkı Atay, Reşit Galip, Hasan Saka, Tevfik Bıyıklıoğlu, Kazım Özalp ve Mareşal Fevzi Çakmak gibi Cumhuriyetin kurucu A Takımı yer aldı.
DEVLETİN VE SİYASETİN MERKEZİ ÜSSÜ
Anadolu Kulübü, Türk siyasi tarihinde sıradan bir sosyal dernek olmanın çok ötesinde bir işlev üstlendi. Kuruluş nizamnamesine göre Kulübün fahri başkanı Başbakan, doğal başkanı ise Dışişleri Bakanı’ydı. Uzun yıllar bina kirası Dışişleri Bakanlığı bütçesinden karşılanan, daha sonra Bakanlar Kurulu kararıyla ‘Kamu Yararına Çalışan Dernek’ statüsü alan kulüp, devletten maddi ve manevi destek gördü.
Ankara’da kurulan ilk ve tek parlamenter sivil toplum kuruluşu olan mekan, on yıllar boyunca milletvekillerinin, bakanların ve yabancı büyükelçilerin bir araya geldiği; siyasi kulislerin yapıldığı, krizlerin çözüldüğü ve devlet kararlarının olgunlaştığı gayriresmi bir meclis gibi çalıştı. 1937 yılında yine Atatürk’ün himayesiyle İstanbul Büyükada’daki ünlü Yat Kulübü’nün satın alınarak Anadolu Kulübü’nün şubesi yapılmasıyla, siyasetin yaz aylarındaki merkezi de bu kuruma taşındı. Kulübün üyelerinin büyük çoğunluğunu bugüne kadar hep eski ve yeni milletvekilleri, üniversite rektörleri, yüksek yargı mensupları ile sivil ve askeri üst düzey bürokratlar oluşturdu.
1920 VE 1926 RUHU AYNI GÜNDE BİRLEŞTİ
Özgür Özel dahil 91 milletvekilinin Yeni Parti Kurucular Kurulu’nu Anadolu Kulübü’nde toplaması, siyasi tarihte stratejik bir mekan seçimi olarak öne çıkıyor. Özel’in aynı gün içinde hem Hacı Bayram-ı Veli Camii’ne giderek “1920’deki kurucu iradeye” atıf yapması hem de hemen ardından devleti kuran kadroların “siyaset mutfağı” olan Anadolu Kulübü’nde 1926’nın modern Cumhuriyet vizyonu, Yeni Parti’nin siyasi kimliğine dair net bir harita sundu.
