Erkeklerin kanında bulunan proteinler, prostat kanseri riskinin tanısı konmadan uzun yıllar önceki ipuçlarını sunabilir.
Oxford Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, erkeklerin kanında yer alan belirli proteinlerin, prostat kanseri teşhisi konulmadan 15 yıldan fazla bir süre önce daha yüksek risk sinyalleri verebileceğini keşfetti.
“Tanıdan yıllar önce alınan kanda prostat kanserini tetikleyen bilinen genlerle ilişkili proteinleri tespit etmemiz, hastalığın en erken aşamalarına dair yeni bilgilerin kapısını aralıyor” dedi çalışmanın başyazarı Karl Smith-Byrne, Oxford Üniversitesi’nden.
Prostat kanseri, Avrupa Birliği’nde erkekler arasında en yaygın görülen kanser türüdür ve dünya genelinde akciğer kanserinden sonra ikinci sıradadır. Yılda yalnızca AB’de yaklaşık 330.000 yeni vaka teşhis edilmekte ve bu hastalık nedeniyle her yıl yaklaşık 75.000 erkek hayatını kaybetmektedir.
Oxford Üniversitesi’nden araştırmacılar, 1992 ile 2000 yılları arasında toplanmış olan ve 2.500’den fazla erkeğe ait kan örneklerini inceledi. Prostat kanseri gelişimi gösteren 982 erkeğin başlangıç örneklerini, hastalığa yakalanmamış 1.573 erkeğin örnekleriyle karşılaştırdılar.
Ekip, her katılımcının kan plazmasında 6.000’den fazla farklı proteini ölçümleyerek analiz yaptı. Örnekler herhangi bir tanı konulmadan çok önceleri, bazen de 15 yıldan daha uzun süre önce alındığı için araştırmacılar, proteinlerdeki değişiklikler gibi erken kimyasal uyarı işaretlerine odaklanabildi.
Bazı proteinler prostat kanseri için genel riskin artışıyla ilişkilendirilirken, bazıları özellikle hastalığın agresif veya hızlı büyüyen formlarıyla bağlantılı olarak tespit edildi. Bununla birlikte GZMK ve ANXA2 gibi bazı bağışıklık sistemi proteinlerinin düzeyi yüksek olan erkeklerde ise prostat kanserine yakalanma riski uzun vadede daha düşük bulundu. Bulgular, European Urology dergisinde yayımlandı.
“Pek çok prostat kanseri yavaş seyir eder ve hiçbir zaman zarar vermeyebilir; diğerleri ise agresif olup yaşamı tehdit edebilir” şeklinde ifade etti çalışmanın ilk yazarı Zhe Huang, Oxford Population Health’te doktora sonrası epidemiyolog olan isim.
Huang, “Sonuç olarak bunun agresif prostat kanserinin biyolojisini anlamamıza yardımcı olmasını ve gelecekte risk değerlendirmemizi iyileştirebilecek belirteçleri tanımlamamızı sağlamasını umuyoruz” dedi.
Araştırmacılar bulguların henüz bir tarama testi olarak kullanılmaya hazır olmadığını ve daha fazla doğrulamaya ihtiyaç duyduğunu vurguladı.
Smith-Byrne ayrıca, “Mevcut ve gelecekteki genetik verilerle birlikte bu bulgular, agresif prostat kanserini önlemek amacıyla hedeflenebilecek biyolojik yolların belirlenmesine yardımcı olabilir” diye ekledi.
